چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟!

چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟!
همان گونه که از نام آن مشخص است، واژه چمن در آغاز عبارت آمده و این مساله به ما می گوید که محصول مورد نظر، نوعی چمن است و نه موکت؛ چمنی که به موکت شباهت دارد. به طور کلّی، مدل هایی از چمن مصنوعی که ارتفاع الیاف حدود 6 تا 15 میلی متر و تراکم بافت بسیار بالا دارند در اصطلاح عامیانه، چمن مصنوعی موکتی نامیده می شود. سوالی که در ذهن بسیاری از مردم به وجود می آید این است که چمن موکتی دقیقا چه ویژگی هایی دارد و دلیل محبوبیت آن چیست. در پاسخ باید بگوییم که نسبت میان ارتفاع الیاف و تراکم بافت در چمن مصنوعی موکتی به گونه ایست که یک ساختار کم ضخامت و متراکم را تشکیل می دهد.



احتمالاً شما هم تاکنون دو اصطلاح چمن موکتی و موکت چمنی را دیده یا شنیده اید. اگر تا به حال فکر می کردید که این دو عبارت یکسان هستند و هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند، اصلاً تعجب نمی کنیم؛ زیرا اکثر مردم چنین تصوّری دارند.

ولی در این مقاله، با بیان تفاوت های اساسی و آشکار این دو محصول، متوجه می شوید که کاملاً مجزّا و مستقل هستند و درک بهتری از جایگاه و کاربردشان خواهید داشت.

برای آشنایی با این دو اصطلاح، در ابتدا باید برای هر کدام یک تعریف دقیق ارائه دهیم.

 

چمن موکتی

 

همان گونه که از نام آن مشخص است، واژه چمن در آغاز عبارت آمده و این مساله به ما می گوید که محصول مورد نظر، نوعی چمن است و نه موکت؛ چمنی که به موکت شباهت دارد.

به طور کلّی، مدل هایی از چمن مصنوعی که ارتفاع الیاف حدود 6 تا 15 میلی متر و تراکم بافت بسیار بالا دارند در اصطلاح عامیانه، چمن مصنوعی موکتی نامیده می شود.

سوالی که در ذهن بسیاری از مردم به وجود می آید این است که چمن موکتی دقیقا چه ویژگی هایی دارد و دلیل محبوبیت آن چیست.

در پاسخ باید بگوییم که نسبت میان ارتفاع الیاف و تراکم بافت در چمن مصنوعی موکتی به گونه ایست که یک ساختار کم ضخامت و متراکم را تشکیل می دهد.


چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! یک مدل چمن موکتی با ارتفاع الیاف 10 میلی متر

 


در حقیقت، تناسب و تعادل میان این دو ویژگی (ارتفاع و تراکم بافت الیاف)، موجب پدید آمدن حالتی فشرده و کوتاه در چمن مصنوعی می گردد که به موکت شباهت دارد.

به عنوان مثال، یک چمن مصنوعی با ارتفاع الیاف 15 میلی متر، در صورت تولید به شکل پُر تراکم، ساختار به هم فشرده ای شبیه موکت خواهد داشت. همچنین در صورتی که دو مدل چمن مصنوعی با نخ صاف و راست و تراکم بافت مشابه ولی با ارتفاع الیاف متفاوت داشته باشیم، مدل با ارتفاع الیاف کوتاه تر (مثلا 10 میلی متر)، فشرده و موکتی دیده می شود؛ اما مدلی که ارتفاع الیاف بلندتری دارد (مثلا 20 میلی متر) به دلیل خم شدن و خوابیدن الیاف، ظاهری طبیعی تر خواهد داشت و موکتی نامیده نمی شود.

مدل های گوناگون چمن مصنوعی موکتی، با توجه به ویژگی های الیاف خود همچون شکل سطح مقطع، ساختار طولی و عرضی (مونو یا فیبریلیت و راست یا فِر)، پهنا، ضخامت، دیتِکس، طول الیاف و همچنین مشخصات کلّی مانند تراکم بافت، استحکام لایه پشتیبان و...، برای کاربُرد های متنوّع تزئینی و ورزشی مورد استفاده قرار می گیرند.
موکت چمنی
همان طور که از نام آن پیداست، واژه موکت در ابتدای عبارت بیان شده و این موضوع نشان می دهد که محصول مورد نظر یک موکت است و نه چمن؛ موکتی که به چمن شباهت دارد.
انواع کم ضخامت این محصول در زبان انگلیسی با عنوان carpet green یا موکت سبز شناخته می شود و انواع پُرز بلند و نرم این محصول با عناوین مختلف rug green shaggy یا قالی پشمالوی سبز نامگذاری و شناخته می شود.

 

چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! موکت سبز که موکت چمنی هم نامیده می شود

 


اما در کشور ما به دلیل محدودیت تنوّع و عدم وجود بسیاری از مدل های لوکس، این اصطلاح برای موکت هایی به کار می رود که با الیاف سبز رنگ ساخته می شوند.

موکت ها انواع مختلفی دارند که همگی با شیوه تافتینگ یا منگوله بافی تولید می شوند. محصولات تافتینگ از نظر نحوه قرارگیری الیاف درون بستر پشتیبان، به دو گروه کات پایل یا منگوله بُریده و لوپ پایل یا منگوله پیوسته تقسیم می شوند.

در نوع منگوله بُریده، پس از تزریق الیاف درون بستر پشتیبان به وسیله سوزن، رشته های نخ در زیر بستر پشتیبان توسط یک تیغه تیز و کوچک بُریده شده و دو رشته جدا از هم را تشکیل می دهد.

ولی در نوع منگوله پیوسته، فرایند بُرش اتفاق نمی افتد و بنا بر این، رشته نخ به شکل یک موج سینوسی در زیر و روی بستر پشتیبان تکرار می شود.


چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! شیوه بافت الیاف در موکت

 


به دلیل شباهت بالای رشته های نخ مجزّا به برگ و ساقه چمن طبیعی، از تکنیک منگوله بریده برای تولید چمن مصنوعی و موکت چمنی استفاده می شود و در مقابل، از تکنیک منگوله پیوسته به دلیل ایجاد الیاف به شکل نیم دایره در سطح محصول، برای تولید موکت های خانگی، اداری و تجاری استفاده می شود.

پس از ارائه توضیحات کلّی برای چمن موکتی و موکت چمنی، اکنون نوبت آن است که آنها را در زمینه ویژگی های مختلف بررسی نموده و از این دو محصول کاملاً متفاوت، شناخت دقیق تری پیدا کنیم.

 

جنس الیاف

  • جنس الیاف در چمن موکتی معمولا از پلی اتیلن و در برخی موارد از پلی پروپیلن ساخته می شود.
  •  ولی برای ساخت الیاف موکت چمنی معمولاً از پلی استر، پلی آمید (نایلون)، پلی پروپیلن و اکریلیک استفاده می شود.

هر کدام از این مواد دارای برتری ها و کاستی های خاص خود هستند و نمی توان درباره خوب یا بد بودن هر کدام نظر کلّی ارائه نمود.

 

 ارتفاع الیاف

  • ارتفاع الیاف در چمن مصنوعی موکتی عموماً در حدود 6 تا 15 میلی متر است.
  •  ولی در موکت یا فرش چمنی این مقدار بسیار متغیّر و متنوّع است؛ به طوری که هم مدل های کم ضخامت با ارتفاع الیاف 6 تا 10 میلی متر تولید می شوند و هم مدلهایی بسیار ضخیم و انبوه با ارتفاع الیاف بیش از 50 میلی متر.


 

چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! موکت چمنی با ارتفاع الیاف بلند

 


دلیل ساخت انواع الیاف بلند و پُر پُشت این است که این محصولات برای استفاده درون ساختمان یا اصطلاحاً indoor و فضای سرپوشیده مانند خانه ارائه می شوند.

تماس پای برهنه و پوست بدن با سطح زمین در خانه امریست کاملاً طبیعی و افراد دوست دارند در خانه آسودگی بیشتری داشته باشند. به همین دلیل، حس لمس موکت چمنی بسیار اهمیت دارد و باید نرم و لطیف باشد.

از سوی دیگر، تنش ها، عوامل فرسایشی و آلودگی ها در فضای سرپوشیده بسیار کمتر از فضای باز بیرون از ساختمان است و به همین دلیل می توان محصولی با الیاف بلندتر و البته با نظافت دشوارتر استفاده نمود.

 

تراکم بافت الیاف


  • تراکم بافت چمن مصنوعی موکتی بسیار متنوع است و از حدود 50 هزار تا 120 هزار کوک بر مترمربع دیده می شود.
  • اما میانگین تراکم بافت در موکت چمنی با ارتفاع الیاف کوتاه (حدود 10 میل) بسیار بیشتر بوده و به حدود 200 هزار کوک بر مترمربع می رسد. البته در مدل های موکت چمنی با ارتفاع الیاف بلندتر، تراکم بافت کمتر است. وزن الیاف (دیتکس)؛ شکل سطح مقطع عرضی؛ شکل طولی؛ ضخامت؛
  • دیتکس برای هر تک رشته نخ موجود در هر کوک، در چمن مصنوعی موکتی بسیار بیشتر از موکت چمنی است ولی دیتکس برای یک دسته نخ موجود در هر کوک، حدوداً برابر است.
  •  این پدیده به این دلیل است که الیاف چمن مصنوعی موکتی با ضخامت و پهنای بیشتری تولید می شود؛ ولی در موکت چمنی از الیافی بسیار بسیار نازک استفاده می شود که تعداد فراوانی از این الیاف به صورت تابیده در قالب یک دسته نخ واحد در هر کوک قرار می گیرد.


این مساله کاملاً طبیعیست زیرا چمن موکتی برای استفاده در فضای باز و فعالیت های فیزیکی پر تنش طراحی شده. ولی موکت چمنی برای استفاده در فضای سرپوشیده ساخته می شود. در فضای بسته ساختمان، افراد معمولاً بدون کفش هستند (خانه) و یا اگر هم در مکانی مثل محیط کار اداری، آموزشی، تفریحی، تجاری و... کفش به پا داشته باشند، فعالیت و تحرّک بدنی بسیار کمتری خواهند داشت.



چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! موکت چمنی الیاف بلند در اتاق خانه

 


به همین دلیل، نیاز و ضرورتی به کاربرد الیاف سنگین و بسیار مقاوم در ساخت موکت چمنی وجود نخواهد داشت. البته بعضی از انواع مدل های موکت چمنی برای استفاده در فضای باز وجود دارند که تا حدودی در مقابل نور خورشید مقاوم بوده و با الیاف سنگین تری تولید می شوند.


  • در ساخت چمن موکتی، هم از الیاف مونو (تک رشته) و هم فیبریلیت (نوار چاکدار) استفاده می شود. ولی اکثریت مطلق محصولات موکت چمنی با نخ مونو تولید می شود.
  • در زمینه شکل طولی الیاف نیز در ساخت هر دو محصول، هم از الیاف صاف و راست استفاده می شود و هم از الیاف فِر و مجعّد.

 

بستر پشتیبان

 

متریال مورد استفاده در بستر پشتیبان هر دو محصول، دارای شباهت های انکار ناپذیری می باشد.

لایه های تشکیل دهنده این محصولات معمولاً به شکل پارچه های بافته و نبافته (نمد) از جنس پلی پروپیلن و پلی استر در تراکم و وزن های گوناگون است که توسط یک ماده تثبیت کننده (چسب) به منظور استحکام بخشی الیاف، پوشش داده می شوند.


چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! بستر پشتیبان در چمن موکتی

 

 

  •  با این تفاوت که بستر پشتیبان در چمن موکتی عموماً ضخیم تر، سنگین تر و مقاوم تر است و در موکت چمنی هم غالباً نازک تر، سبُک تر و ضعیف تر دیده می شود. دلیل این موضوع هم کاملاً مشابه دلیل توضیح داده شده درباره ویژگی های الیاف است.
  • در چمن موکتی به منظور خروج و تخلیه آب از زیر بستر، اقداماتی همچون ایجاد سوراخ های منظم و یا استفاده از پوشش های نفوذ پذیر و آبگذر انجام می شود؛ ولی در موکت چمنی به دلیل استفاده در محیط سر پوشیده و عدم وجود بارش، هیچ گونه اقدامی در جهت خروج عمودی آب انجام نمی شود.

 


چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟!

 بستر پشتیبان موکت چمنی

 


استانداردهای کیفی و مقاومت در برابر عوامل محیطی


در این زمینه هم میان این دو محصول تفاوت های جزئی وجود دارد.
به عنوان مثال، استانداردهایی همچون پایداری در مقابل فرسایش و پارگی، نحوه سوختن و میزان مقاومت در مقابل آتش سوزی، میزان پایداری در برابر رطوبت و مواد شیمیایی،

میزان انباشت و رشد میکروب های بیماری زا، حفظ سلامتی انسان و محیط زیست و... برای هر دو محصول حائز اهمیت و مشترک است.

ولی استاندارد میزان مقاومت در برابر پرتوی فرابنفش نور خورشید، برای چمن موکتی و کلیه چمن های مصنوعی بسیار حیاتی بوده اما برای موکت چمنی تقریبا قابل چشم پوشی می باشد.
علاوه بر این استانداردهایی همچون میزان لغزندگی، ایجاد صدا، بو، ایجاد الکتریسیته ساکن و رسانایی و... برای موکت چمنی و کلّیه کفپوش های فضای داخلی و سرپوشیده دارای اهمیت می باشد.

 

ویژگی های بصری و لمسی

 

چمن مصنوعی ذاتاً برای همانندسازی چمن طبیعی ابداع شده؛ اما در انواع چمن موکتی تلاش می شود که این کالا از لحاظ نمای ظاهری و همچنین انتقال حس در هنگام لمس، شبیه موکت باشد. (دلایل آن در ادامه بیان می شود)

در طرف مقابل، موکت چمنی طوری ساخته می شود که درست مانند چمن طبیعی، سبز، بلند، انبوه و نرم باشد. البته آن دسته از مدل های موکت چمنی که با ارتفاع الیاف کوتاه تولید می شوند، فقط بعضی از ویژگی های چمن را شبیه سازی خواهند کرد.

  • چمن موکتی در هنگام لمس معمولا زبر است مخصوصاً اگر با الیاف مونوی مجعّد، ضخیم و با تراکم بافت بالا ساخته شده باشد. ولی موکت چمنی به دلیل استفاده از الیاف بسیار نرم و نازک (و طبیعتاً با مقاومت و ماندگاری اندک) در هنگام تماس پوستی کاملاً انعطاف پذیر احساس می شود.
  •  چمن موکتی بیشتر اوقات به رنگ سبز و برای کاربردهای خاص ورزشی به رنگ های گوناگون سرخ، نارنجی، زرد، آبی، بنفش و... تولید می شود.





چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟!
چمن موکتی با رنگ های متنوع

 


موکت چمنی هم به دلیل این که باید ظاهر چمن را شبیه سازی کند با طیف های مختلف تیره و روشن (bicolor) رنگ سبز ساخته می شود؛ اما مدل هایی از موکت پشمالو در رنگ های گوناگون برای سلیقه های مختلف نیز عرضه می شود.


چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟!

موکت الیاف کوتاه با رنگ های گوناگون

 


نحوه نصب و اجرا


چمن موکتی به دلیل استفاده در فضای باز بیرون ساختمان، با شیوه های بسیار متنوّع و خاصی نصب می شود. نصب بر روی سطح زمین نفوذپذیر به وسیله مصالح، تجهیزات و پوشش های خاص مهندسی، گوشه ای از پیچیدگی نصب چمن موکتی را نشان می دهد.

اجرای چمن موکتی بر روی پوشش های ضربه گیر و آبگذر (ژئوتکستایل، شوک پَد یا فوم اسفنجی و...) باعث افزایش نرمی و ایمنی سطح شده و برای فضای بازی کودکان بسیار مناسب است. ولی موکت چمنی اکثر مواقع در فضای سرپوشیده درون ساختمان استفاده می شود و بر روی سطوح سخت مصالحی همچون بتون، سنگ، سرامیک، موزائیک و... به کمک چسب های معمولی اجرا می شود.

لازم به ذکر است که برخی از مدل های مقاوم موکت چمنی را می توان در فضای باز هم نصب نمود که شیوه های نصب چمن مصنوعی برای آن قابل اجرا می باشد.

 

موارد مصرف و کاربردها

 

همان طور که پیشتر توضیح دادیم، کاربری ها و زمینه های استفاده این محصولات بسیار گسترده و متنوع هستند.

سطح صاف و هموار در چمن موکتی، سرعت حرکت و میزان مسافت طی شده توپ را کاهش نمی دهد؛ همچنین توپ می تواند در هنگام غلتش و جهش در سطح چمن، بدون انحراف، در یک مسیر صاف و مستقیم به حرکت خود ادامه دهد.

به دلیل وجود ویژگی های نامبُرده، از چمن موکتی برای ایجاد زمین بازی در رشته های ورزشی مختلفی همچون گلف، تنیس، هاکی، بولینگ روی چمن، روبوکاپ (فوتبال رباتیک) و... استفاده می شود.

 

 

چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! چمن مصنوعی گلف، یکی از مشهور ترین انواع چمن موکتی

 


همچنین در بسیاری از محیط های اداری، تجاری، تفریحی، آموزشی مثل مهد کودک، مدرسه، محوطه پر رفت و آمد باغ تالار جشن، رستوران، شهربازی و... که شاهد حضور جمعیت انبوه، فرسایش و آلودگی مستمر و نیازمند نظافت مداوم و آسان هستند، از چمن مصنوعی موکتی استفاده می شود. اما موکت چمنی برای مصارف داخل ساختمان مثل مفروش کردن اتاق نشیمن، اتاق خواب، محوطه بازی بچه ها، زمین مینی گلف و... به کار می رود.

 

 نحوه نگهداری و نظافت از چمن موکتی


انباشت گرد و غبار و آلودگی در هر دو محصول اتفاق می افتد که البته شرایط محیط و نحوه استفاده، نقش بسیار مهمی در این مساله ایفا می کند.

همان طور که در طول این مقاله چند بار اشاره شد، چمن موکتی عموماً در فضای باز بیرون ساختمان استفاده می شود که دائماً در معرض فرسایش پای کاربران و عوامل آب و هوایی مانند باران، خاک و غبار، بقایای گیاهان، آشغال های محیط زندگی انسان و... قرار دارد.

پس در نتیجه، سریع تر و بیشتر آلوده می شود و به همان میزان نیز به نگهداری و نظافت مناسب و پیوسته نیاز دارد.

با انواع جارو برقی خانگی می توان ذرات آشغال را از روی چمن موکتی پاک نمود؛ سپس با آب و مواد شوینده مناسب به نظافت آن پرداخت.

با یک شست و شوی ساده به کمک آب، شامپو فرش و جارو های پُرز کوتاه حیاطی، چمن موکتی به خوبی پاکیزه شده و جلوه زیبای آن برای سال های طولانی تضمین می گردد.

 در سوی دیگر، موکت چمنی اغلب در فضای بسته و سرپوشیده ساختمان استفاده می شود که بسیار کمتر از محیط بیرون، دچار آلودگی و فرسایش می گردد؛ و البته شرایط شستشوی موکت چمنیِ نصب شده در داخل ساختمان بسیار نامساعد و محدود است.

برای نظافت موکت چمنی هم می توان از جارو برقی و سپس از ماشین های موکت و فرش شوی استفاده نمود که توسط شرکت های خدمات نظافتی ارائه می شوند.

به دلیل ویژگی های خاص الیاف موکت چمنی (که در بالا توضیح داده شد)، این محصول در فضای باز و هنگام بارندگی، مقدار فراوانی آب جذب می کند که به سادگی تخلیه و تبخیر نمی شود؛ به همین علت و دلایل دیگر، استفاده از موکت چمنی در فضای باز توصیه نمی گردد.

با تردّد افراد بر روی چمن موکتی، الیاف اندکی فشرده می شود؛ ولی با توجه به ارتفاع کوتاه الیاف و تراکم بافت انبوه، این تغییر ظاهری بسیار اندک و نامحسوس می باشد.

 

چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! جارو بخارشوی برای نظافت موکت چمنی

 

 

قیمت چمن مصنوعی موکتی 


قیمت و هزینه تمام شده، یکی از عوامل مهم و تاثیر گذار در خرید محصولات مختلف توسط مشتریان محسوب می شود. این عامل به اندازه ای سرنوشت ساز است که فرایندهای قیمت گذاری را بسیار حساس، پیچیده و تابع متغیّرهای گوناگون می نماید.

دامنه تغییرات قیمت در مدل های مختلف هر دو محصول، بسیار گسترده است؛ به طوری که نمی توان یک نتیجه گیری کلّی و جامع انجام داد.

به عنوان مثال، مدل هایی از چمن موکتی که با الیاف فیبریلیت صاف تولید می شوند، پایین ترین قیمت را در میان تمام انواع چمن مصنوعی موجود در بازار به خود اختصاص می دهند. و در مقابل، مدل هایی از چمن موکتی که با الیاف مونوی مجعّد ساخته می شوند، معمولاً قیمت های بالایی داشته و حتی مدل های با ارتفاع الیاف بلند آنها، در میان گران قیمت ترین محصولات چمن مصنوعی جهان طبقه بندی می شود.

وضعیت درباره موکت چمنی هم تقریبا به همین منوال است؛ یعنی انواع پرز کوتاه بسیار ارزان قیمت هستند و مدل های پرز بلند بسیار گران قیمت.


چمن موکتی یا موکت چمنی؛ کدام بهتر است؟! چمن موکتی در تالار جشن عروسی

 


با در نظر گرفتن تمامی خصوصیات توضیح داده شده در این نوشتار، می توانید در مورد نیازهای خود درک بهتری داشته باشید و محصول متناسب با آن را تهیه نمایید.

همواره به مشتریان گرامی یادآوری می کنیم که نباید از چمن موکتی انتظاراتی غیر منطقی و بیش از اندازه داشته باشند.

این نوع محصولات برای اهداف و مصارف کاملا مشخصی تولید می شوند و درست نیست که از آن برای کاربردهای دیگر استفاده نمود.

موکت چمنی هم که با توجه به نکات مطرح شده، برای کاربری فضای باز و پر تنش توصیه نمی شود؛ مگر بعضی مدل های خاص.

در این مطلب تلاش کردیم تا به صورت سطحی و به اختصار درباره دو محصول کاملاً متفاوت، توضیحاتی ارائه کنیم تا افرادی که قصد خرید چمن مصنوعی دارند، با آگاهی و شناخت بهتر و دید بازتری اقدام نمایند.

بدون شک این نوشتار دارای کمبود و ایراداتی است که از همه کارشناسان و صاحب نظران عرصه نسّاجی و کفپوش تقاضا داریم ما را در اصلاح آنها یاری و همراهی نمایند. پیشنهادات و انتقادات شما مخاطبان گرامی، بزرگ ترین انگیزه و دلگرمی ما برای ادامه خدمت رسانی می باشد.

۱۹ آذر ۱۳۹۹ ۱۳:۵۸
https://manachaman.com/ |
تعداد بازدید : ۱,۲۴۳
کد خبر : ۱۰۵

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید